IMIBUTHANO YABASEBENZISI BAMANZI
YINI UMBUTHANO WABASEBENZISI BAMANZI (I-WUA)
UmButhano wabaSebenzisi bamaNzi (i-WUA) yihlelo lokubambisana kwabantu abasebenzisa amanzi ngabanye, ngomnqopho wokufezakalisa izinto zokurhelebhana ezimayelana nezamanzi. UmButhano wabaSebenzisi bamaNzi sikhungo sangokomthetho esihlonywa nguNgqongqotjhe ngokulandela umThetho wesiTjhaba wezamaNzi, begodu usebenza ezingeni lendawo.
I-WUA ehlelwe ngokwekoro itjheja amakareko wesiqhema begodu ikwenza lokho egameni layo. Isibonelo, isiqhema sabalimi abasezelako abasakhasako bangahloma i-WUA ehlelwe ngokwekoro, nanyana isiqhema esinekareko ekulawulweni kokusetjenziswa ngehlelwe elitjha, nokhunye.
I-WUA ehlelwe ngokweenkoro ezinengi itjheja amakareko weenqhema ezinengi begodu ikwenza lokho egameni lazo iinqhema iinqhemezi ezihlangeneko ezifana zokuvikelwa kwemvelo, zezamahlathi, zokumbiwa phasi kanye nezokusezela.
Ihlonywa njani imiButhano yabaSebenzisi bamaNzi
UmNyango kaNgqongqotjhe ungasungula ihlelo lokuhlonywa lokhu
Emajameni lapho i-WUA ingaba sekarekweni yomphakathi nanyana
Abasebenzisi bamanzi/ abadlalindima bangasungula ukuhlonywa ukuthatha amagadango ngekareko begodu negameni lesiqhema sabasebenzisi
IINKAMBISO ZOKUTHINTANA NOMPHAKATHI
UKUVEZA ISIBAWO
UmNyango weenDaba zamaNzi nezamaHlathi uzakunikela isekelo lezokuvezwa kwesibawo emuntwini ngamunye, kanye nemiphakathini khona kuzakuba nokuhlelwa kanye nokuhlonywa kwamalungiselelo wesikhungo sesibawo se-WUA
Igama elihlongozwako lombuthano
Indawo umbuthano ohlongoza ukusebenzela kiyo
Izinto umbuthano ohlongoza ukuzenza
Lapho kufanele khona, ihlathululo yemisebenzi ekhona nanyana ehlongoziweko endaweni leyo ekuhlongozwa ukusebenza kiyo
Ihlathululo yamalayisensi wokusetjenziswa kwamanzi nanyana iimvume amalunga ahlongoziweko anazo nanyana ahlongoza ukwenza iimbawo zazo
Umthethosisekelo ohlongozwako wombuthano
Ihlathululo yokobana umthethosisekelo lowo ohlongozwako uzakuhluka njani esibonelweni (isifaniso somthethosisekelo) esisemThethweni
Irhelo lamalunga ahlongozwako nanyana imihlobo yabantu ngokwemisebenzi abayenzako
Ihlathululo yokobana kwenziwe kuthintana kuphi ukuthuthukisa isibawo kanye nomphumela wokuthintana lokho
Incwadi ekhambisana nesibawo etjhoko nokobana ngimiphi imisebenzi ezakunikelwa i-WUA
Nokuvikelwa, ukusetjenziswa, ukuthuthukiswa, ukubulungwa, ukuphathwa nokulawulwa kwemithombo yesitjhaba yezamanzi
Ukuhlangabezana neendingo zokuleya zesizukulwana sagadesi neenzukulwana ezizako
Ukuphuhlisa ukulingana; ukusebenza kuhle, ukuraga ngokungaquntuki kanye nokusetjenziswa kwamanzi ngendlela ehle
Ukuthuthukiswa kwezehlaliswano kanye nezomnotho, kanye
Nokuvikelwa kwamarherho wokuphilisana kweemila neenlwana emanzini.
Isibawo sokuhlonywa kwe-WUA sifanele bona sikhambisane neHlelo lamaQhinga leenKhungo zokuLawula amaNzi le-CMA.
Umnqopho we-WUA kukukghonakalisa abantu eendaweni ezithileko bona bakwazi ukuhlanganisa imithomborhelebho yabo, efana nemali, abasebenzi kanye nelwazi, ukwenza ngepumelelo imisebenzi ekhambelana nezamanzi. Ngokusebenzisa i-WUA, amalunga angazuza ngokurarulula imiraro yawo yeendingo kanye nezinto ezingathathelwa phezulu kwezamanzi.
I-WUA isebenza kwaphela ezingeni lendawo. Inikela ikambiso yokufezakalisa iqhinga lokuphathwa kweenKhungo zokuLawula amaNzi ezingeni lendawo leyo. Ama-WUA abuye abe nomsebenzi oqakathekile wokuqalana nomraro wokulwa nokutlhaga ngokusiza ngokudliwako.
Imisebenzi ye-WUA itlolwe emthethwenisisekelo yayo, begodu ingafaka phakathi lokhu:
Ukukhandela bona amanzi amotjhwe
Ukuvikela imithombo yezamanzi
Ukukhandela okunye nokunye kokusetjenziswa ngokungekho emthethweni kwamanzi
Ukususa nanyana ukuhlela bona kususwe enye nenye into ebekwe ngokungekho emthethweni lapho kukhamba khona amanzi
Ukukhandela isenzo esinye nesinye esingaphungula izinga lamanzi emthombeni omunye nomunye wezamanzi
Ukuqala kanye nokwelusa imithombo yezamanzi
Ukulawula ukutleleza kokukhamba kwamanzi
Phenya begodu kurekhodwe ubungako kanye namazinga wokutleleza kwamanzi, iinkhathi kanye neendawo lapho amanzi angasetjenziswa ngazo
Ukuhloma nokwakha, nanyana ukuthenga kanye nokusebenzisa imisebenzi yamanzi
Ukwelusa kanye nokulawula ukusabalaliswa kanye nokusetjenziswa kwamanzi avela emithonjeni yezamanzi ngokuya kokusetjenziswa okungikho kwamanzi
I-WUA ingabuye inikelwe amandla angezelelweko kanye nemisebenzi baSebenzeli beenKhungo zokuLawula amaNzi nanyana nguNgqongqotjhe.
Irhelebho le-WUA lizakuya ngamabanga i-WUA ehlonywe ngawo kanye nemisebenzi imisebenzi ezayenza, engafaka phakathi:
Abasebenzisi bakghona ukuphatha amanzi ngokuhlanganyela ukuzirhelebha bona ngokwabo
Abasebenzisi bakghona ukuhlanganisa imithomborhelebho yabo ukufezakalisa imiphumela emihle yezomnotho. Ukuthuthukiswa kwemisebenzi yabantu ngabanye, isibonelo, ebalimini abasakhasako, kanengi akusiwo umkhumbulo omuhle.
Amakareko wabasebenzisi angabuthelelwa alawulwe ngesikhungo sinye, begodu lokhu:
kuqinisa ukuzibandakanya kwabo kanye namandla wokukhulumisana nesikhungo esifaneleko se-CMA, kanye nokulinganisa amakareko wabasebenzisi bamanzi abahlukeneko ngomnqopho wokukhandela amatjhayisano.
I-WUA iphana ngamajamo wezomthetho eenqhemeni zabasebenzisi, lokho okupha abasebenzisi amathuba wokuboleka iimali, izabelo zakarhulumende kanye namarhelebho weemali.
Nangabe isiqhema sifuna ukuhloma i-WUA ekusebenziseni amanzi athileko, sifanele bona sithole mantanzi bona i-WUA izakuletha amathuba amahle emalungwini wayo. Ubulunga be-WUA bungebokuzithandela, begodu nangabe i-WUA iyabhalelwa ukunikela amarhelebho afaneleko, angeze yakwazi ukuba namalunga.
I-WUA izakuthola isekelo leemali kanengi ngeemali ezibhadelwa malunga. Iindlekwezi zibizwa bona ziindleko zokusebenzisa amanzi begodu zifanele bona zibekwe ngokuya kweqhinga lokubeka amanani wokusetjenziswa kwamanzi.
Ezinye iindlela zokungangenisa imali, kungaba:
Iimali ezivela emahlelweni wamanzi asebenzako
Iimali zokurhelebha ezivela bunqopha emNyangweni weenDaba zamaNzi nezamaHlathi nanyana i-CMA ngomnqopho wokufezakalisa iminqopho yomThetho wesiTjhaba wezamaNzi
Irhelebho lokusekelwa simahla
UmNyango weenDaba zamaNzi nezamaHlathi uhlome umthethomgomo wokusekela ngeemali abasezeli abakhona gadesi nanyana abatjha abavela emiphakathini egade idinywe amathuba esikhathini sangaphambili, abamalunga we-WUA.
Ama-CMA anomsebenzi wokuphatha zemithombo yezamanzi endaweni yoke yokuphathwa kwamanzi
I-CMA ineBhodo ePhetheko ejamele boke abathintekako endaweni yokuphathwa kwamanzi leyo.
I-CMA izakulungisa iHlelo lamaQhinga leenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi ukuqalana neendaba zemithombo yezamanzi endaweni leyo yoke yokuphathwa kwamanzi.
IQhinga lokuLawulwa kwamaNzi le- CMA lizakuhlahlela uNgqongqotjhe indlela ekutheni kufanele yini bona kuhlonywe ama-WUA anqophileko begodu ngimiphi imisebenzi ekufanele anikelwe yona endaweni yokuphathwa kwamanzi.
Ama-WUA ngokujayelekileko, azaba nekareko ezintweni zendawo
I-WUA ijamele ikareko yendawo encancani, kanengi ikoro yabasebenzisi bamanzi endaweni ethile eqintelweko.
I-WUA iba sikhungo sendawo esisetjenziswa ukufezakalisa iQhinga lokuLawulwa kweenKhungo zamaNzi ezingeni lendawo.
Ukutjhugululwa kwamaBhodo wokuSezela bona abe miButhano yabaSebenzisi bamaNzi
AmaBhodo wokuSezela, amaBhodo wokuLawula kweenKhungo zamaNzi wangaPhasi kwePhasi kanye namaBhodo ahlonyelwe ukusezela ngobunengi, afanele ukutjhugululwa bona abe ma- WUA, khona:
Azakuqinisekisa ukujameleka kweenkhungo zokuphathwa kwamanzi
Azakuveza iimbalo zabantu abahlala kileyo ndawo
Azakuvumela iindlela ezivulekileko zokubandakanyeka kwabantu boke ekuphathweni kwamanzi
Azakwakha ituthuko kwezokuhlalisana kanye nezomnotho ngokupha imiphakathi egade idinywe amathuba esikhathini sangaphambili, amakghono.
Ingabe ikambiso yezokutjhugululwa leyo izakulawulwa njani
UmNyango weenDaba zamaNzi nezamaHlathi, esikhundleni sawo njengomlawuli, unomsebenzi woku:
Qinisekisa ukukhambelana eendleleni zokufaka amatjhuguluko
Ukulusa iinkambiso lezi zamatjhuguluko
Qinisekisa ukulinganiswa, ukuraga kuhle kanye nokusebenza ekuphathweni kwemithombo yezamanzi
Lawula ukusebenza kweenkhungo zokuphatha amanzi ngomnqopho wokuthola imiraro kanye neenqunto eendleleni ezifaneleko ukwenziwa ukulungisa.
UmThetho wesiTjhaba wezamaNzi
Vikelwe
Setjenziswe
Thuthukiswe
Londolozwe
Phethwe
Lawulwa
Ukusetjenziswa ngokungaquntukiko
Ukulinganiswa
Ukusetjenziswa kuhle
UmNyango weenDaba zamaNzi nezamaHlathi
Ihlelo lesiTjhaba lamaQhinga womThombo wezamaNzi
IBandla labaSebenzeli leenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
IHlelo lamaQhinga lokuPhathwa kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
IBandla labaSebenzeli leenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
IHlelo lamaQhinga lokuPhathwa kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
Iinkhungo zeenTjhabatjhaba zokuLawulwa kweenKhungo zamaNzi
INdawo yokuPhathwa kwamaNzi
IHlelo lamaQhinga lokuPhathwa kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
Ibulungelo
Inani elinganikelwa
Ukusetjenziswa ngokuhlakanipha
Ukusebenzisana kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
Iimbopho zeentjhabatjhaba
Amanzi wokuzithabisa
Ukupompa amanzi wehlabathini
IBandla eliPhethe imiSebenzi yezamaNzi
Ukulahlwa kwamanzi asilapheleko
Ukusetjenziswa kwamanzi ngendlela elawulwako
Ukusebenzisana kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi
Ukuphungula ukutleleza kwemilanjana
Ukutjhugulula ukukhamba kwamanzi
UmButhano wabaSebenzisi bamaNzi
Ukudosa amanzi
Ukubulunga amanzi
UmThetho wesiTjhaba wezamaNzi
UmThetho wesiTjhaba wezamaNzi (umThetho wenomboro yama- 36 ka- 1998) unikela ihlelo lomleyo ukuqinisekisa bona imithombo yezamanzi iyavikeleka, iyasetjenziswa, iyongeka, iyaphathwa begodu ilawulwe ngendlela ehlangeneko.
UmThetho utjheja bona amanzi angawesitjhaba soke, khona woke umuntu azakurhelebheka. Imithethokambiso emithathu eqakatheke kwamanikelela kilomThetho ngile: Ukungaquntuki, ukulinganisa kanye nokusebenza kuhle.
IQhinga lesiTjhaba lomThombo wamaNzi
IQhinga lesiTjhaba lomThombo wamaNzi lihlathulula bona imithombo yethu yezamanzi izakuvikelwa njani, izakusetjenziswa njani, izakuthuthukiswa njani, izakongiwa njani, iphathwe begodu ilawulwe njani.
Lendlala amaqhinga, iminqopho, amahlelo, imihlahlandlela kanye neenkambiso zokuphathwa mazombe kwemithombo yezamanzi. Lifanele bona:
Lihlole bona mamanzi angangani afanele bona abulungwe ngomnqopho wokobana asetjenziswe babantu eendingweni zabo zokuleya kanye nebhodulukweni elibizwa iBulungelo
Linikele iimbopho zeentjhabatjhaba (imithombo yezamanzi esetjenziswa ngokwabelana neenarha ezibomakhelwane ngehlelo leemvumelwano zeentjhabatjhaba)
Linikele iindingo zamanzi zesikhathi esizako
Linikele ngamahlelo wokusetjenziswa kwamanzi ngokwamaqhinga (isibonelo, ukuphehlwa kwamandla wegezi)
Ukuthola bona kunamanzi angangani endaweni ngayinye yokuphathwa kwamanzi (inani elibekwako)
Nikela ngokuthuthwa kwamanzi phakathi kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi ukuphakela iindawo ezitlhoga amanzi
Libuye godu lithole iindawo zokuphathwa kwamanzi; libeka imithethokambiso yokongiwa kanye nokusetjenziswa kwamanzi; libeka amazinga wekhwalithi yamanzi emithombeni eyahlukeneko yezamanzi; kanye nokuphakela ukuhlonywa kweenkhungo zokuphatha imithombo yezamanzi.
IQhinga lokuPhathwa kwesiKhungo sokuLawulwa kwamaNzi
Umnqopho weQhinga lokuPhathwa kweenKhungo zokuLawulwa kwamaNzi ku:
beka imithethokambiso yokunikelwa kwamanzi ebasebenzisini abatjha nabavele bakhona bamanzi nikela umleyo wokuphathwa kwemithombo yezamanzi endaweni ethileko yokuphatha qinisekisa bona imithombo yezamanzi endaweni yokuphathwa kwamanzi ivikelekile, iyasetjenziswa, iyathuthukiswa, iyongiwa, iyaphathwa begodu iyalawulwa.
IQhinga lokuPhathwa kwesiKhungo sokuLawulwa kwamaNzi lifanele bona likhambisane neQhinga lesiTjhaba lezemiThombo yezamaNzi. Lifanele bona litjheje iindingo zeBulungelo, iimbopho zeetjhabatjhaba, amaqhinga wokusetjenziswa kwamanzi, ukusetjenziswa kwamanzi esikhathini esizako, ukusebenzisana kweenkhungo zokulawulwa kwamanzi ezivezwe eQhingeni lemiThombo yezamaNzi. Lifanele bona limumathe ihlelo lokunikelwa kwamanzi eliveza bona amanzi azakunikelwa njani endaweni yokuphathwa kwamanzi.
IQhinga lokuPhathwa kwesiKhungo sokuLawulwa kwamaNzi lifanele bona godu liphe umphakathi ithuba lokuzibandakanya ekuphathweni kwemithombo yezamanzi endaweni leyo yokuphathwa kwamanzi.
AbaSebenzeli beenKhungo zokuPhathwa kwamaNzi
AbaSebenzeli beenKhungo zokuPhathwa kwamaNzi baphatha imithombo yezamanzi endaweni yabo yokuphatha amanzi.
Umnqopho omkhulu wokuhlonywa kwe-CMA kubandakanya imiphakathi yendawo ekuphathweni kwemithombo yezamanzi.
Eminye imisebenzi ye-CMA ekuphathweni kwemithombo yezamanzi endaweni yayo ku:
Thuthukisa iqhinga lokuphathwa kweenkhungo zokulawulwa kwamanzi
Khambelanisa imisebenzi yabasebenzisi bamanzi kanye neenkhungo zokuphathwa kwamanzi
Kukhambelanisa ukufezakaliswa kweqhinga lokulawulwa kwamanzi kanye namanye amahlelo asebenzisanako
Phuhlisa ukubandakanyeka komphakathi ekuphathweni kwemithombo yezamanzi
UmButhano wabaSebenzisi bamaNzi
UmButhano wabaSebenzisi bamaNzi siqhema sabasebenzisi bamanzi ababambiseneko ezintweni ezimayelana nezamanzi ezingeni lendawo ngomnqopho wokurhelebhana.
I-WUA ehlelwe ngokwekoro yinye, mbuthano omumethe abantu abasebenzisa amanzi ngokufanako, isibonelo, abalimi abasakhasako, lapho umButhano lo uthatha amagadango ngokwekareko yabalimi abanjalo.
I-WUA ehlelwe ngokweenkoro ezinengi mbuthano omumethe isiqhema sabasebenzisi abahlukeneko bamanzi, isibonelo, bamabubulo, bezokulima, bezokwembiwa phasi, njll. begodu umButhano lowo uthatha amagadango ngokwekareko yabasebenzisi abahlukeneko labo.
Kutjho ukuthini ukusebenzisa amanzi
Ukuthatha amanzi asuswa emthombeni wezamanzi okhiqizako
Ukubulunga amanzi
Okwenziwako okuphungula amanzi atlelezako, isibonelo, abawasebenzisa ebubulweni lezamahlathi
Ukukhupha amanzi asilapheleko nanyana amanzi amumethe iinsila bona afakwe emithonjeni yezamanzi
Ukulawulwa kokusetjenziswa kwamanzi okufana nokusezela ihlabathi ngamanzi aneensila, nanyana imisebenzi yokuphehlwa kwamanzi yegezi etjhugulula ukukhamba komthombo wezamanzi
Ukutjhuguluka ukutleleza kokukhamba kwamanzi okufana nokukhandela nanyana ukukhambisa ngenye indlela ukutleleza kwamanzi endleleni yezamanzi
Ukupontjwa kwamanzi wangaphasi kwehlabathi
